Hacı Halil Ağazade Bekir Hakkı Bey’in Akçaşehir Nahiyesi'nin Ereğli Kazası'na Bağlanması Talebi

HALİLER’İN RÜYASI

(AKÇAKOCA EREĞLİ’YE BAĞLANSIN)

                                                              Burhan AKBAŞ[1]

Günümüzde Düzce iline bağlı bir ilçe olan Akçakoca, 1934 yılına kadar Akçaşehir ismi ile anılır ve Osmanlı’nın Düzce Kazası’na bağlı bir nahiye merkezi olarak varlığını sürdürürdü.

Karadeniz sahilinin bu güzel kasabası henüz Düzce ile karayolu ulaşımının iptidai olduğu bu yıllarda özellikle de kış mevsimlerinde kaza merkezi ile olan ulaşımda dolayısıyla da pek çok resmi işlerin takibinde sorunlar yaşamaktaydı. .Ahali de bu sorunlardan muzdarip bulunmaktaydı.

Şöyle ki Akçaşehir Nahiyesi ile Düzce Kaza merkezi arası yürüme mesafesi 9 saat bir zamana denk düşmekte ve olumsuz hava şartlarında kara ulaşımı daha da aksamaktaydı. Bu nedenle ahalinin mülkiye, adliye vs resmi işlerinin yürütülmesinde büyük problemler yaşanmaktaydı. Oysa Akçaşehir’in hemen karşısında deniz yolu ile iki saat mesafede Ereğli Kazası bulunmakta ve bu iki merkez arasındaki ulaşım daha kolay sağlanmaktaydı.

Akçaşehir ahalisinin Düzce Kaza merkezi ile olan ulaşım güçlüklerini ve bundan kaynaklanan  sorunları iyi bilen Akçaşehir ahalisinden Hacı Halil Ağazade Bekir Hakkı Akçaşehir Nahiyesi’nin Düzce Kazası’ndan ayrılarak Ereğli Kazasına bağlanması talebiyle Akçaşehir ahalisi adına bir dilekçe göndermiştir. Hacı Halil Ağazade Bekir Hakkı Bey’in dilekçesi 1 Şubat 1906 tarihinde Dahiliye Nezareti’ne havale edilmiştir. Dahiliye nezareti de bu dilekçeyi 17 Şubat 1906 tarihinde Kastamonu Vilayeti’ne, Bolu Sancağı ve Ereğli Kazası’na havale edilmiştir.Ereğli Kaymakamlığı Hacı Halil Ağazade Bekir Hakkı Bey’in talebine ilişkin olumlu kararını içeren cevabi yazıyı Kastamonu Vilayeti’ne göndermiş ancak Kastamonu Vilayeti konu ile ilgili kararını geciktirmiştir. Bunun üzerine Hacı Halil Ağazade Bekir Hakkı Bey 17 Eylül 1906 tarihinde  Dahiliye Nezareti’nden Kastamonu Vilayeti’nin uyarılmasını talep etmiştir. Ardından Hacı Halil Ağazade Bekir Hakkı Bey konunun takibini sağlamak ve kararın hızlanması için Kastamonu Vilayeti’ne 26 Nisan 1908 tarihinde daha önce 17 Şubat 1906 tarihinde vermiş olduğu dilekçeye ek olarak yeni bir dilekçe daha vermiştir. Hacı Halil Ağazade Bekir Hakkı Bey Akçaşehir Nahiyesi’nin Ereğli Kazası’na bağlanması talebini ve ahalinin çektiği müşkilatı tekrar dile getirdiği ek dilekçesinde Vilayet İdare Meclisi’nin vereceği mütalaanın ivedi olarak verilmesini talep etmiştir.

Hacı Halil Ağazade Bekir Hakkı Bey’in dilekçesi ve Akçaşehir’in Ereğli Kazası’na bağlanması talebi öncelikle Düzce Kazası’nın bağlı olduğu sancak olan Bolu Sancağı İdare Meclisi’nde 26 Kasım 1906 tarihinde ele alınmıştır.[2]

 

 

 

 

 

Mecliste Düzce ve Akçaşehir arasında karayolu ulaşımında yaşanan sorunların çözülmesi için iki merkez arasında ulaşımı zorlaştıran 11 kilometrelik bir alanda tamamlanamamış olan yolun tamamlanarak sorunun çözüleceği ayrıca Akçaşehir’in Bolu Sancağı ile Düzce Kazası’nın iskelesi konumunda bulunduğu bu havalinin ticaretinin Akçaşehir iskelesi ile sağlandığı belirtilip Hacı Halil Ağazade Bekir Hakkı Bey’in Akçaşehir’in Ereğli Kazası’na bağlanması talebinin rededilmesi istenmiştir.

Konu ile ilgili görüş Kastamonu Vilayeti’ne de bildirilmiştir. Burada konunun hem Düzce hem de Ereğli Kazalarına ayrıca Ereğli Redif Taburuna da sorulduğu anlaşılmaktadır. Yine Ereğli Kazası’nın Akçaşehir’in Ereğli’ye bağlanması talebine olumlu cevap verirken Ereğli Redif Taburu’nun ise olumsuz cevap verdiği anlaşılmaktadır.

Nitekim  Hacı Halil Ağazade Bekir Hakkı Bey’in Akçaşehir’in Ereğli Kazası’na bağlanması talebi Kastamonu Vilayet Meclisi tarafından olumsuz bulunup Düzce Kazası’na bağlılığını devamına karar verilmiştir. Konu Dahiliye Nezareti’ne bildirilmiştir.

Geçmişten günümüze Ereğli’nin kabuğunu kırıp büyüme ideali gündeme geldiğinde Akçakoca’nın Ereğli’ye bağlanıp Ereğli’nin il merkezi olması hemen bir seçenek olarak ortaya çıkıverir. Bu anlamda da mevcut Ereğli Belediye Başkanı Halil Posbıyık bunun önemli ve ilk sözcülerinden biri konumundadır.

Düzce Ereğli sahil yolunun yapılması, ERDEMİR’in açılışı sonrası Akçakoca ile Ereğli’nin irtibatı ve ticareti de çok gelişmiştir. Benzer coğrafi ve ekonomik özelliklere sahip olan Akçakoca kabuğunu turizm ile kırıp ismini duyururken Ereğli bu süreçte sanayi şehri hüviyetine bürünmüştür. Son yıllarda art arda gelen ekonomik krizler Ereğli’de turizmi de ekonomik seçenek olarak öne çıkarmış ve bu yönde çalışmalar da başlamıştır. Akaçkoca’ya gelen turistlerin Ereğli’nin sahip olduğu tarihi zenginlikler dolayısıyla Ereğli’ye uğramadan gitmeyeceği aşikardır. Ereğli ve Akçakoca’nın kaderi bu anlamada da beraber yürümeyi zorunlu kılmaktadır.

---

*Tarih Öğretmeni, Araştırmacı, Yazar

[2] Başkanlık Osmanlı Arşivi, DH. TMIK.S. 61/61/6; DH. TMIK.S. 61/61/3; DH. TMIK.S. 61/61/4