RUSLAR 6 DAKİKADA EREĞLİYİ NE HALE GETİRDİLER?
RUSLAR
6 DAKİKADA EREĞLİYİ NE HALE GETİRDİLER?
(Rusya'nın 17 Mayıs 1915 Alaplı ve Ereğli Bombardımanı)
Burhan
AKBAŞ*
Kıymetli
okurlarım, bu köşede daha evvel de çeşitli yazılarımda I. Dünya Savaşı’nda
Rusya’nın Kdz Ereğli bombardımanlarını belgeleri ile ele almıştım. Rusya’nın
Zonguldak’ı, Ereğli Ve Kozlu’yu hedef almasının altında yatan birinci neden
malum olacağı üzere kömür madenleridir. Rusya bu madenlerden İstanbul’a kömür
akışını ve Osmanlı’nın Kafkas Cephesi’ne asker ve lojistik desteğini engellemek
istemiştir.
Şimdiye
kadar bu bombardımanların Ereğli ve çevresindeki etkilerini tam anlamıyla
tespit edememiştim. Osmanlı Arşivi’nde
yapmış olduğum çalışmalarda Dahiliye Nezareti’nin 14 Haziran 1915 tarihinde Bolu Mutasarrıflığı’na göndermiş olduğu yazı
ile Ereğli, Zonguldak, Kozlu, Akçakoca’da çeşitli tarihlerde yaşanmış olan Rus
bombardımanlarının yarattığı hasar, zarar, ziyan ve can kaybına ilişkin rapor
ve cetvel düzenlenmesi istenmiş ayrıca bu raporun ileride ortaya çıkmış olan
zarar ve ziyanın tazmin edilmesinde kullanılacağı da belirtilmiştir.[1]
Dahiliye
Nezareti’nin Rus bombardımanının yarattığı hasar ve can kaybına ilişkin talep etmiş
olduğu rapor isteği Bolu Mutasarrıflığı tarafından Ereğli Polis Merkezi’ne
iletilmiş ve Ereğli Polis Merkezi Komiser Muavini Hüseyin Hakkı Bey tarafından 22 Temmuz 1915 tarihinde hazırlanıp
imzalanan 4 ayrı rapor 3 Ağustos 1915 tarihinde Bolu Mutasarrıflığı tarafından
Emniyet-i Umumiye Müdüriyetine gönderilmiştir.[2]
Ereğli
Polis Merkezi Komiser Muavini Hüseyin
Hakkı Bey’in hazırlamış olduğu bu ayrıntılı rapor Ereğli’deki Rus saldırılarını
ve yaratmış olduğu etkiyi tüm gerçekliği ve çıplaklığı ile bizlere göstermektedir.
Gelin
17 Mart 1915 Pazartesi günü sabah 06: 00 sularında Ereğli’de gerçekleşen Rus
bombardımanını ve yarattığı dehşeti Ereğli Polis Merkezi Komiser Muavini Hüseyin Hakkı Bey’in hazırlamış olduğu raporun ilk bölümünden takip edelim.
Rus
donanmasına ait 4 adet torpido gemilerinin sabah 6 sularında Akçakoca
istikametinden Ereğli’ye doğru sahili ve Alaplı ile Kilisecik Limanlarını
bombardıman ederek gelmekte oldukları görülmüştür. Bu 4 adet gemi Ereğli sahilinin 2 mil uzağına
kadar yanaşmıştır yalnız bunlardan biri Ereğli Limanı’nda boş olarak bağlı
bulunan Sürmeneli Münkaloğlu İbrahim’in 100 tonluk ve Trabzonlu Hamzaoğlu
Mehmed’in Peroçela isminde 20 tonluk ve Sarıyarlı İsamil Hakkı Bey’in 60 tonluk
3 adet yelken gemileriyle kasabadan(Ereğli) bir adet 15 tonluk kömür kayığını
batırmış ve sahilde bulunan bir kömür kayığı ile sandalı da tahrip etmiştir.
Bu
bombardımanda Yunanlı Taşik? Gazinosuyla
Rüzgar Yakup’un dükkanına bir mermi isabet etmiş ve bu mermi buralarda
kısmi hasara yol açmıştır. Rum mektebi yakınında bulunan Papazoğlu Vasil’in
evine de bir mermi isabet etmiş ve neticesinde evin bir odası tamamen diğer
odası da kısmen harap olmuştur. Söz konusu torpido muhribi limanda bulunan
Ragıp Efendi’nin kömür harmanına da taarruz etmek istemiş ancak o civarda
bulunan seyyar jandarmaların karşı mukavemetiyle düşman gemisi Ragıp Efendi’nin
kömür harmanına ve burada bulunan istihkamlara 3 mermi daha atarak uzaklaşmak
zorunda kalmıştır. Toplamda 6 dakika kadar süren düşman saldırı sonrasında 4
adet düşman gemisi saat 06:06’da Ereğli’den Zonguldak istikametine doğru
açılmışlardır. Bu saldırı sonunda Ereğli’de gerek mürettebat ve gerekse de
sivil insan olarak bir yaralanma ya da can kaybı yaşanmamıştır.[3]
Görüldüğü
gibi Rus düşman gemileri sahil boyunca liman ve şehirleri bombardıman ederek
Rus tehdidini canlı tutmaya ve ahaliye korku salmaya çalışmışlar, limanlardaki
gemileri batırarak ticareti engellemeye çalışmışlardır.
Yine
bu belge ile daha önce sözlü tarih olarak yaşanmış olduğunu bildiğimiz Rusların
Alaplı’yı bombardıman etmesi vakası sübuta ermiş ve belgelenmiştir.
Gelecek
yazılarımızda Rusların Ereğli’deki saldırıları ve etkilerini Ereğli Polis
Merkezi Komiser Muavini Hüseyin Hakkı
Bey’in hazırlamış olduğu raporlardan siz
değerli okurlarıma aktarmaya devam edeceğim.
Yorumlar
Yorum Gönder