9 MAYIS 1915 RUS SALDIRISI’NIN HEDEFLERİ VE EREĞLİ’DE OLUŞTURDUKLARI YIKIM

 

9 MAYIS 1915 RUS SALDIRISI’NIN HEDEFLERİ VE EREĞLİ’DE OLUŞTURDUKLARI YIKIM

                                                             Burhan AKBAŞ*       

Kıymetli okurlarım bundan önceki yazımda sizlerle Rusların 9 Mayıs 1915[1] tarihli saldırılarını ve Ereğli Limanı’na asker çıkarma girişimlerini Ereğli Polis  Komiser Muavini Hüseyin Hakkı Bey’in hazırlayıp Bolu Mutasarrıflığına sunmuş olduğu rapor üzerinde ayrıntılı olarak paylaşmıştım. Bu söz konusu rapora ek olarak yine  Ereğli Polis  Komiser Muavini Hüseyin Hakkı Bey’in hazırlayıp Bolu Mutasarrıflığına sunmuş olduğu bir cetvelde[2] 9 Mayıs 1915 tarihinde gerçekleşen Rus saldırısında Rus torpido botlarının asıl olarak hedef almış oldukları mıntıkaları, yaratmış oldukları zayiatı ve toplam zayiat bedelini tam anlamıyla görebiliyoruz. Bu cetvelin hem zararın boyutlarını görebilmek hem de ileride oluşabilecek tazminat talepleri için resmi belge niteliği taşıdığı da dikkatlerimizden kaçmamalıdır.

1-Bozhane civarında yeni inşa olunmakta bulunan mekteb-i rüşdiye(orta okul)

Rus toplarının hedeflerinden biri henüz inşaat aşamasında bulunan mekteb-i rüşdiye olmuştur. Bu saldırıda rüşdiyenin batı cephesinde denize bakan kargir duvarında zeminden başlayarak çatıdaki kiremitliğe kadar olan bir alan tamamen tahrip olmuş ve yıkılmıştır. Dönemin hesabıyla 50.000 Kuruş bir zarar oluşmuştur.

2-Gureba Hastanesi

Hastaneye söz konusu bombardımanda bir adet mermi isabet etmiştir. Bu merminin etkisi ile hastanenin üst katında bulunan bir kapı ile 6 metre genişliğinde bir duvar tahrip olmuştur. Bu tahribatın ekonomik bedeli de 1.000 Kuruş olarak hesaplanmıştır.

3- Kara Mahmutzade Halil Paşa Köşkü

Söz konusu köşke doğu tarafından bir mermi isabet etmiş bu merminin etkisiyle bir oda tamamen tahrip olmuştur. Bu tahribatın ekonomik bedeli de 1.000 Kuruş olarak hesaplanmıştır.

4-Ragıp Paşa’nın kömür harmanı

Rus saldırısı ile Ragıp Paşa’nın kömür harmanında bulunan iki baraka tamamen tahrip olmuştur. Bu tahribatın ekonomik bedeli de 1.000 Kuruş olarak hesaplanmıştır.

5-Bababurnu’nda bulunan Fener Dairesi

Rus saldırında defalarca mermi atılan fener dairesinin iki odası ile fener bölümü tamamen tahrip olmuştur. Oluşan hasarın ekonomik değeri 20.000 Kuruş olarak belirlenmiştir.

6-Sultan Süleyman Mahallesinde ikamet eden Kömür Tahsildarı Hüseyin Efendi’nin evi

Rus saldırısında eve isabet eden mermi ile zeminden kiremitliğe(çatı) kadar olan alan sofaları ve iki odası da dahil olmak üzere tamamen tahrip olmuştur. Oluşan hasarın ekonomik değeri 40.000 Kuruş olarak belirlenmiştir.

7-Akarca Mahallesinde Kahveci Emir Ahmet’in kahvehanesi

Söz konusu Rus saldırısında bir adet mermi kahvehanenin pencersinden içeri girmiş kahvehanenin arka kapısı ile duvarını tahrip etmiştir. Oluşan hasarın ekonomik değeri 500 Kuruş olarak belirlenmiştir.

8-Rumyan Mahallesi’nden Tüccar Hristo Ademis Efendi’nin evi

Eve isabet eden mermi ile evin iki odası tamamen tahrip edilmiş ve 5.000 Kuruş bedelli bir hasar oluşmuştur.

9-Rumyan Mahallesi’nden Ağa Yorgi’nin evi

Söz konusu saldırıda Ağa Yorgi’nin evi çatısından isabet almıştır. Bunun neticesinde de evin iki odası ile sofası tahrip olmuştur. Oluşan hasarın ekonomik değeri 1000 Kuruş olarak belirlenmiştir.

Kıymetli okurlarım görüldüğü gibi Rus saldırılarının sadece bir korkutma saldırısı olmadığı gayet açıktır. Saldırıların öncelikli hedefi kamu binaları(hastane, okul), deniz ulaşımına yardımcı fener dairesi ile Osmanlı gemilerine ya da İstanbul’a nakledilecek kömür depoları olmuştur. Bunun yanı sıra haşmetiyle dikkat çeken köşk ve evler de hedef olmuşlardır. 15 Mayıs 1915 tarihli Rus saldırısında Ereğli’de denizde batan ya da zarar gören gemi ve teknelerin haricinde yukarıda oluşan zararın toplam değeri 83.500 Kuruş olmuştur.


* Tarih Öğretmeni, araştırmacı, yazar.akbasburhan@hotmail.com

[1] 26 Nisan 1331

[2] Başkanlık Osmanlı Arşivi, Dahiliye Nezareti Emniyet-i Umumiye Müdüriyyeti 5. Şube, 14/7

Yorumlar

Yorum Gönder

Bu blogdaki popüler yayınlar

OSMANLI ALAPLISINDA BİR AFET VE BİR KAHRAMAN: YAZICIZADE ŞÜKRÜ BEY

  OSMANLI ALAPLISINDA BİR AFET VE BİR KAHRAMAN: ŞÜKRÜ BEY   Burhan AKBAŞ * Kıymetli okurlarım bu yazımda sizleri Cumhurbaşkanlığı Osmanlı Arşivi belgeleri arasında bulduğum 28 Eylül 1893 [1] tarihinde aniden başlayan şiddetli yağmur ve dolu yağışı ve bunun Alaplı’da yarattığı etkilerden bahsetmek istiyorum. Adı geçen belge bizlere 28 Eylül 1893 tarihinde Perşembe günü aniden başlayan yağmur ve dolu yağışının yarattığı etkileri, ortaya çıkardığı felaketi, mağdurları ve böylesi felaket anlarında ortaya çıkan bir kahramanı bizlere tanıtmaktadır. Belge doğal afeti ve etkilerini ortaya koyarken 19. Yüzyılın hemen ilk çeyreğinde Alaplı’daki sosyoekonomik yaşam hakkında da birinci elden bizlere bilgiler sunmaktadır. Belgeye göre 28 Eylül 1893 tarihinde ve perşembe günü aniden başlayan şiddetli yağmur ve devamında gelen dolu yağışı Alaplı Çayı’nın taşmasını ve çevre köylerde de bir dizi can, mal ve hayvan kaybına yol açmış ve söz konusu afet ve etkileri Ereğli Kaymakamlığ...
Devamı

ALAPLI İSMİNİN MENŞEİ

  ALAPLI İSMİNİN MENŞEİ   Burhan AKBAŞ * Sevgili gençler, yerel tarih araştırmaları son yıllarda önem kazanan bir alan olmuştur. Tarihin sadece yönetenlerin ya da egemenlerin yaptıklarının bir araştırma alanından çıkıp halka ve onun yaşantısına inme gayretinin bir sonucudur. Yerel tarih araştırmaları hem kentin tarihsel gelişiminin ortaya çıkarılmasında hem kent ve kentli kimliğinin ortaya çıkmasında hem de kente olan aidiyetin kazandırılması adına son derece önemlidir. Gelin hep beraber yaşadığımız şehrin isminin köklerine inelim ve şehrimizin isminin kaynaklarını bulmaya çalışalım . Alaplı’nın ismi tarihsel süreç içinde pek çok farklı isim ve söyleniş şekillerinde ifade edilmekle beraber Alaplı’nın en eski ismi Grek ve Latin kayıtlarında Cales-Kales olarak yer almaktadır. [1] Cales’in Alaplı Irmağı’nın eski adı olduğu üzerinde durulmaktadır. [2] Alaplı’nın da sınırları içinde yer aldığı Roma İmparatorluğu’nun Asya’daki beş eyaletinden biri olan Bithynia [3] eyalet...
Devamı

ALAPLILI BİR OSMANLI MEMURU: OSMAN REMZİ EFENDİ

  ALAPLILI BİR OSMANLI MEMURU: OSMAN REMZİ EFENDİ Burhan AKBAŞ * Kıymetli okurlarım Osmanlı Arşivi’nde yapmış olduğum çalışmalar sırasında sicill-i ahval defterinde hemşehrimiz Osman Remzi Efendi ile karşılaştım. Osman Remzi Efendi’nin hikayesine geçmeden önce sicill-i ahval defteri üzerinde durmalıyım. Osmanlı Devleti bürokratik bir devlettir. Devletin temel faaliyetleri yazılı olarak kayıt altına alınır. Bu kayıtlar devlet hizmeti gören memurların çalışma hayatını da kapsar. Yani sicill-i ahval defteri bizzat devlet adına memur adına tutulan sicil defterleridir. Günümüzde de memurların sicil dosyası tutulmaktadır. Bu dosyalarda memurun tüm tayinleri, taltif ve cezaları kayıtlıdır. Hemşehrimiz Osman Remzi Efendi için de bu şekilde bir sicil dosyası düzenlenmiştir. Bu dosya üzerinden bizler bugün Osman Remzi Efendi’nin kim olduğunu ve memuriyetteki tüm görevlerini, görev yerleri ile maaşını da öğrenmekteyiz. Osman Remzi Efendi’nin sicill-i ahval defteri Osmanlı Arşivi’nin...
Devamı