ALAPLI AHŞAP YAT SANAYİ KURULMASI TARIŞMALARINA FARKLI BİR BAKIŞ: ALAPLI YERALTI SUYU İŞLETME SAHASI

 

ALAPLI AHŞAP YAT SANAYİ KURULMASI TARIŞMALARINA FARKLI BİR BAKIŞ: ALAPLI YERALTI SUYU İŞLETME SAHASI

Burhan AKBAŞ*

Sevgili okurlarım, kıymetli hemşehrilerim bu yazımda Alaplı ilçemizde çok da bilimsel tabanlı olarak tartışılmadığını gördüğüm, duygusallığın ön planda olduğu, tartışmaların ve itirazların ihanetle suçlandığı ahşap yat ve tekne yatırım çalışmalarına farklı bir yaklaşım sunmak ve konu ile ilgili olarak bizzat devletimiz tarafından 1970 yılında hazırlanıp Cumhurbaşkanı Cevdet Sunay, Başbakan Süleyman Demirel ve Bakanların imzaları ile yayımlanan 18.09.1970 tarih ve 7/1265 sayılı Bakanlar Kurulu Kararname hakkında sizleri bilgilendirmek istiyorum.

Alaplı Osmanlı Devleti döneminde İstanbul’un hem odun kaynağı hem de Tersane-i Amire’nin gemi inşa ihtiyacı için önemli bir kereste temin merkezi olmuştur. Öyle ki Alaplı’nın Kılçak, Sabırlı, Bölücek, Sinekir (Çiçekli) gibi köyleri bu zanaatta ülke çapında ustalaşmış, Osmanlı Devleti Bolu Mutasarrıflığına gönderdiği pek çok resmi yazı ile Alaplılı gemi ustalarını Tersane-i amirede gemi yapım işlerinde çalışmak üzere zorunlu tutmuştur.[1] Bu süreç buharlı gemilerin Osmanlı donanmasına girene kadar sürmüş ancak sonraki Alaplılı gemi ustaları başta İstanbul olmak üzere Türkiye’nin değişik il ve ilçelerinde ata yadigârı bu mesleği icra etmeye devam etmişlerdir. Alaplı’da bu ata mesleğinin yaşatılması ve sektör olarak hizmet vermesi oldukça önemlidir.

Konu bu kadar eski ve önemliyken yapılması planlanan ahşap yat ve tekne imalathanelerinin kurulması düşünülen yer hakkında yukarıda tarih ve sayısını verdiğim Bakanlar Kurulu Kararnamesi’nin dikkate alınmasının elzem olduğunu düşünüyorum. Söz konusu kararname ile sınırları tespit edilen yeraltı su kuyuları Zonguldak Ereğli ve Alaplı Ovaları Yeraltı suyu İşletme Sahası olarak tespit edilmiştir. Bu kararnamenin bizim için önemli olan kısmı Alaplı olduğu için Alaplı’daki yeraltı suları ve sınırları olduğu için bu yazımda sadece Alaplı yeraltı sularının sınırlarını belirteceğim.[2]

Kararnamenin 1. Maddesinin B bendinde Alaplı Ovası yeraltı sularının sınırları şu şekilde belirtilmiştir:

Alaplı Ovası

Batıdan: Karadeniz ve Kıran Köyü’nün 100 metre doğusu

Güneyden: Sabırlı Köyü’nün 500 metre kuzeyi, Taşmanlı Köyü’nün 400 metre kuzeyi, Alaplı Bölücek Köyü’nün 100 metre güneyi

Doğudan: Çamlıbel Köyü, Durhanlı Köyü, Değirmenciler Köyü’nün 200 metre batısı ve 100 metre kuzeyi

Kuzeyden: Büyüktekke Köyü’nün 500 metre güneyi, Veyis Köyü’nün 100 metre batısı, Ulaşlı Köyü’nün 100 metre kuzeyi ile sınırlandırılmıştır.

İlgili kararnamenin 2. maddesinde yeraltı suları ile ilgili kanun ve tüzük gereği yeraltı su sahasında 10 metreden daha derin açılacak kuyuların izne tabi olduğu belirtilmiştir.

İlgili kararnamenin 3. maddesi sınırları tespit edilmiş yeraltı su sahalarının ve ovalarının denizden kaynaklanacak tuzlanma tehlikesine karşı tedbir alınmış ve sahilden çekilecek 100 metre şerit içinde 10 metreden daha derin kuyu açılması yasaklanmıştır.

Kararnamenin 4. maddesinin B bendinde Alaplı Ovası’ndan yılda tahmini 1 milyon metreküp yeraltı suyunun çekilebileceğini belirtilmiştir.

Velhasıl 1970 yılı ölçümlerine göre yılda tahmini 1 milyon metreküp yeralıtı suyunun çekilebileceği, 10 metreden fazla derinlikte kuyu açılmasının yasaklandığı, sınırları batıda Kıran Köyü, kuzeyde Büyütekke, Güneyde Bölücek, Sabırlı, doğuda Durhanlı ve Çamlıbel köylerini içine alan bir çember içinde Alaplı Ovasını oluşturan bir alan içine bugün sanayi tesisleri kurulmak istenmektedir.

Bu kararname bizlere Alaplı’da kurulabilecek sanayi tesislerinin sınırlarını da işaret etmektedir. Hiç kimse Alaplı’da iş ve istihdam sağlayacak girişimlere karşı değildir. Alaplı’ya yapılacak ya da yapılması planlanan yatırımlar için bu sınırlar dışındaki alanlar yatırım için planlanmalıdır.

Küresel ısınmanın etkilerinin dünyada fazlası ile etkisini hissettirdiği, ülkemizin ciddi kuraklık etkisinde olduğu bir dönemde su kaynaklarının hele ki içme su kaynakları önemi her geçen gün kendisini daha çok hissettirmektedir.

Sözlerimi meşhur bir Kızılderili atasözü ile bitirmek istiyorum:

²Son ırmak kuruduğunda, son ağaç yok olduğunda, son balık öldüğünde; beyaz adam paranın yenmeyen bir şey olduğunu anlayacak.”

* Burhan AKBAŞ, Tarih Öğretmeni, Araştırmacı

[1] Konu ile ilgili olarak Alaplı Tarihi isimli kitabıma bkz.

[2] Cumhurbaşkanlığı Cumhuriyet Arşivi, 030.10.01.02.256.64.6

Yorumlar

Yorum Gönder

Bu blogdaki popüler yayınlar

OSMANLI ALAPLISINDA BİR AFET VE BİR KAHRAMAN: YAZICIZADE ŞÜKRÜ BEY

  OSMANLI ALAPLISINDA BİR AFET VE BİR KAHRAMAN: ŞÜKRÜ BEY   Burhan AKBAŞ * Kıymetli okurlarım bu yazımda sizleri Cumhurbaşkanlığı Osmanlı Arşivi belgeleri arasında bulduğum 28 Eylül 1893 [1] tarihinde aniden başlayan şiddetli yağmur ve dolu yağışı ve bunun Alaplı’da yarattığı etkilerden bahsetmek istiyorum. Adı geçen belge bizlere 28 Eylül 1893 tarihinde Perşembe günü aniden başlayan yağmur ve dolu yağışının yarattığı etkileri, ortaya çıkardığı felaketi, mağdurları ve böylesi felaket anlarında ortaya çıkan bir kahramanı bizlere tanıtmaktadır. Belge doğal afeti ve etkilerini ortaya koyarken 19. Yüzyılın hemen ilk çeyreğinde Alaplı’daki sosyoekonomik yaşam hakkında da birinci elden bizlere bilgiler sunmaktadır. Belgeye göre 28 Eylül 1893 tarihinde ve perşembe günü aniden başlayan şiddetli yağmur ve devamında gelen dolu yağışı Alaplı Çayı’nın taşmasını ve çevre köylerde de bir dizi can, mal ve hayvan kaybına yol açmış ve söz konusu afet ve etkileri Ereğli Kaymakamlığ...
Devamı

ALAPLI İSMİNİN MENŞEİ

  ALAPLI İSMİNİN MENŞEİ   Burhan AKBAŞ * Sevgili gençler, yerel tarih araştırmaları son yıllarda önem kazanan bir alan olmuştur. Tarihin sadece yönetenlerin ya da egemenlerin yaptıklarının bir araştırma alanından çıkıp halka ve onun yaşantısına inme gayretinin bir sonucudur. Yerel tarih araştırmaları hem kentin tarihsel gelişiminin ortaya çıkarılmasında hem kent ve kentli kimliğinin ortaya çıkmasında hem de kente olan aidiyetin kazandırılması adına son derece önemlidir. Gelin hep beraber yaşadığımız şehrin isminin köklerine inelim ve şehrimizin isminin kaynaklarını bulmaya çalışalım . Alaplı’nın ismi tarihsel süreç içinde pek çok farklı isim ve söyleniş şekillerinde ifade edilmekle beraber Alaplı’nın en eski ismi Grek ve Latin kayıtlarında Cales-Kales olarak yer almaktadır. [1] Cales’in Alaplı Irmağı’nın eski adı olduğu üzerinde durulmaktadır. [2] Alaplı’nın da sınırları içinde yer aldığı Roma İmparatorluğu’nun Asya’daki beş eyaletinden biri olan Bithynia [3] eyalet...
Devamı

ALAPLILI BİR OSMANLI MEMURU: OSMAN REMZİ EFENDİ

  ALAPLILI BİR OSMANLI MEMURU: OSMAN REMZİ EFENDİ Burhan AKBAŞ * Kıymetli okurlarım Osmanlı Arşivi’nde yapmış olduğum çalışmalar sırasında sicill-i ahval defterinde hemşehrimiz Osman Remzi Efendi ile karşılaştım. Osman Remzi Efendi’nin hikayesine geçmeden önce sicill-i ahval defteri üzerinde durmalıyım. Osmanlı Devleti bürokratik bir devlettir. Devletin temel faaliyetleri yazılı olarak kayıt altına alınır. Bu kayıtlar devlet hizmeti gören memurların çalışma hayatını da kapsar. Yani sicill-i ahval defteri bizzat devlet adına memur adına tutulan sicil defterleridir. Günümüzde de memurların sicil dosyası tutulmaktadır. Bu dosyalarda memurun tüm tayinleri, taltif ve cezaları kayıtlıdır. Hemşehrimiz Osman Remzi Efendi için de bu şekilde bir sicil dosyası düzenlenmiştir. Bu dosya üzerinden bizler bugün Osman Remzi Efendi’nin kim olduğunu ve memuriyetteki tüm görevlerini, görev yerleri ile maaşını da öğrenmekteyiz. Osman Remzi Efendi’nin sicill-i ahval defteri Osmanlı Arşivi’nin...
Devamı